قرقره
قرقره
قرقره یک ماشین ساده است، هر قرقره محوری دارد که حول آن میتواند آزادانه بچرخد، البته گاهی میتوان دو یا چند قرقره ثابت و متحرک را باهم ترکیب کرد و یک قرقره مرکب بوجود آورد. قرقرهها را میتوان نوعی اهرم به شمار آورد با این تفاوت که دامنه حرکت اهرم محدود است، اما دامنه حرکت قرقره محدود نیست. در یک قرقره که از مرکز به محلی توسط میله متصل است و طنابی از دور آن رد شده و به یکی از دو انتهای آن جسمی آویزان است. اگر انتهای آزاد طناب را بکشیم جسم در سمت دیگر بالا میآید در این حالت قرقره ثابت است و نقطه تکیه گاه مرکز قرقره است و نیرویی که به سمت آزاد طناب وارد شود به عنوان نیروی محرک و نیرویی که به جسم وارد میشود به عنوان نیروی مقاوم است.
|
قرقره ها برای تغییر جهت حرکت یا اتصال بخش های مختلف یک دستگاه به هم مورد استفاده قرار می گیرند. تصویر زیر یک قرقره ساده است. وقتی طناب را به سمت پایین می کشیم وزنه به همان میزان به سمت بالا می رود.
درقرقره مرکب زیر طناب به دور دو قرقره پیچیده شده است. در این شکل از آنجا که وزنه به قرقره کندتر متصل است، وزنه نسبت به حالت قبل که مستقیماً به طناب وصل بود، با سرعت کمتری بالا می رود. این کاهش سرعت با افزایش نیرو بر وزنه متناسب است. مقدار افزایش نیرو به وزنه بستگی به این دارد که چند مرتبه طناب به دور قرقره ها پیچیده شده باشد. اگر طناب را چندین بار به دور قرقره بپیچانید، بلند کردن وزنه از روی زمین به آسانی امکانپذیر خواهد شد. قرقره مركب : قرقره اي است كه از تركيب دو يا چند قرقره ثابت ومتحرك ساخته شده است چون هرقرقره ثابت آن باعث تغيير جهت نيرو وهرقرقره متحرك آن باعث افزايش نيرو مي شود پس قرقره مركب با انتقال نيرو وتغيير جهت نيرو وافزايش نيرو به ما كمك مي كند . از قرقره مركب در حركت آسانسورها جرثقيل ها ي مكانيكي و........ استفاده مي شود . مزيت مكانيكي درقرقره هاي مركب بستگي به تعدادقرقره ها وچگونگي بستن طنابها دارد مثلادرقرقره شكل الف مزيت مكانيكي (4) است .يعني ماشين نيروي ما را 4 برابر مي كند يعني اگر مانيروي 2000نيوتني واردكنيم مي توانيم وزنه 8000نيوتني را اززمين بلند كنيم .ويا اگر وزنه ما 2000نيوتن باشد مي توان آن رابانيروي 500نيوتن از زمين بلندكرد.زيرا(2) قرقره متحرك دارد وهرقرقره متحرك نيروي مارا 2 برابر مي كند. امادرقرقره مركب شكل (ب) همان دوقرقره متحرك بكار رفته است اما مزيت مكانيكي 5 است. يعني نيروي مارا5برابرنموده است يعني بانيروي 400نيوتني مي توان وزنه 2000نيوتني را اززمين بلندكرد. اگر بين قرقره هاي شكل الف و(ب) مطابق شكل خطي فرضي بكشيم خواهيم ديدكه تعدادطنابهاي شكل الف كه وزن نيروي مقاوم را تحمل مي نمايند4 طناب است پس مزيت مكانيكي 4 مي باشد اما درشكل (ب) تعدادطنابهايي كه وزن نيروي مقاوم را تحمل مي كنند 5 طناب است پس مزيت مكانيكي 5 است. |
علوم تجربی فراشبند